Kunstgebit schoonmaken en verzorgen: zo doe je dat

Een kunstgebit moet iedere dag worden schoongemaakt. Door de prothese zorgvuldig te borstelen en ook je mond goed te verzorgen, help je aanslag, nare geurtjes en irritatie van het mondslijmvlies voorkomen.

Gebruik voor het reinigen geen gewone tandpasta of agressieve schoonmaakmiddelen. Een protheseborstel en een reinigingsmiddel dat geschikt is voor gebitsprotheses zijn betere keuzes. Doe een uitneembaar kunstgebit in het algemeen ’s nachts uit en bewaar het volgens het advies voor jouw prothese.

In dit artikel lees je hoe je een kunstgebit schoonmaakt, waarmee je dit het beste kunt doen, hoe je het ’s nachts bewaart en hoe de verzorging van een klikgebit verschilt van een gewoon kunstgebit.

Kunstgebit verzorgen in één oogopslag

Een goede dagelijkse routine bestaat dus niet alleen uit het reinigen van de prothese. Ook het mondslijmvlies, de tong, eventuele natuurlijke tanden en bij een klikgebit de implantaten en bevestigingsdelen verdienen aandacht.

Wat is een kunstgebit?

Een kunstgebit is een uitneembare gebitsprothese waarmee ontbrekende tanden en kiezen worden vervangen. Er bestaan verschillende soorten.

Volledig kunstgebit
Een volledige prothese vervangt alle tanden en kiezen in de bovenkaak, onderkaak of beide kaken.

Partiële prothese
Een gedeeltelijke of partiële prothese vervangt een deel van het gebit. De natuurlijke tanden en kiezen die nog aanwezig zijn, moeten naast de prothese zorgvuldig worden verzorgd.

Klikgebit
Een klikgebit is een uitneembare prothese die extra houvast krijgt door bevestiging op implantaten. Hierdoor vraagt een klikgebit niet alleen om reiniging van de prothese, maar ook om goede verzorging van de implantaten en bevestigingsdelen.

Welke prothese je draagt, bepaalt mede welke reinigingsmethode en hulpmiddelen geschikt zijn.

Waarom moet je een kunstgebit goed schoonmaken?

Ook op een kunstgebit kunnen tandplak, voedselresten en aanslag achterblijven. Een prothese die onvoldoende wordt gereinigd kan bovendien bijdragen aan een onaangename geur en problemen met het mondslijmvlies.

Dagelijkse verzorging is daarom belangrijk om de prothese schoon te houden en de mond gezond te helpen houden.

Besteed daarbij aandacht aan:

• de buiten- en binnenkant van het kunstgebit;
• de delen die tegen het mondslijmvlies liggen;
• moeilijk bereikbare randjes en uitsparingen;
• het mondslijmvlies en de tong;
• eventuele natuurlijke tanden en kiezen;
• bij een klikgebit: de implantaten en bevestigingsdelen.

Dagelijks onderhoud helpt aanslag te beperken en ondersteunt een goede hygiëne van de prothese en de mond.

Hoe maak je een kunstgebit schoon?

Maak een kunstgebit iedere dag zorgvuldig schoon. Een praktische routine bestaat uit de volgende stappen:

1. Haal het kunstgebit uit je mond
   Zo kun je alle kanten van de prothese goed bereiken.
2. Vul de wasbak met water of leg er een handdoek in
   Een kunstgebit kan beschadigen wanneer je het tijdens het schoonmaken op een harde ondergrond laat vallen.
3. Spoel de prothese af met lauw water
   Verwijder losse voedselresten voordat je begint met borstelen. Gebruik geen heet of kokend water, omdat dit bepaalde prothesematerialen kan beschadigen of vervormen.
4. Borstel alle oppervlakken zorgvuldig
   Gebruik een protheseborstel en een geschikt reinigingsmiddel. Vergeet de binnenzijde en moeilijk bereikbare delen niet.
5. Spoel het kunstgebit goed af
   Spoel resten van het reinigingsmiddel zorgvuldig weg voordat je de prothese terugplaatst.

Gebruik je daarnaast een reinigingstablet of ander product dat moet inwerken? Volg dan altijd de gebruiksaanwijzing van dat specifieke product.

Waarmee kun je een kunstgebit schoonmaken?

Niet ieder middel waarmee je natuurlijke tanden reinigt is automatisch geschikt voor een gebitsprothese.

Protheseborstel
Een speciale kunstgebit- of protheseborstel is ontworpen om de verschillende oppervlakken van een gebitsprothese te bereiken.
Gebruik de borstel zorgvuldig en oefen geen onnodig grote kracht uit.

Speciale prothesereiniger
Er bestaan reinigingsmiddelen die specifiek zijn ontwikkeld voor gebitsprotheses. Afhankelijk van het product worden deze gebruikt tijdens het borstelen of om de prothese gedurende een bepaalde tijd te laten weken.
Controleer altijd of het product geschikt is voor het materiaal en type prothese dat je draagt.

Reinigingstabletten
Reinigingstabletten kunnen worden gebruikt als aanvulling op de dagelijkse verzorging van een kunstgebit.
Los een tablet op en houd je aan de hoeveelheid water en inwerktijd op de verpakking. Spoel de prothese daarna goed af.
Een reinigingstablet betekent niet automatisch dat zorgvuldig borstelen overbodig wordt.

Kun je een kunstgebit schoonmaken met tandpasta?

Gebruik bij voorkeur geen gewone tandpasta om een kunstgebit schoon te maken. Gewone tandpasta kan schurende bestanddelen bevatten die het oppervlak van een gebitsprothese kunnen beschadigen.

Gebruik liever een reinigingsmiddel dat geschikt is voor gebitsprotheses.

Er bestaan wel producten die speciaal zijn ontwikkeld voor het poetsen of reinigen van een gebitsprothese. Een product dat specifiek als geschikt voor protheses wordt aangeboden is daarom niet hetzelfde als gewone tandpasta.

Heb je een partiële prothese en dus nog natuurlijke tanden? Poets die natuurlijke tanden uiteraard wel met een tandpasta die bij jouw mondsituatie past.

Kun je een kunstgebit schoonmaken met afwasmiddel?

Een mild, niet-schurend reinigingsmiddel zoals zachte zeep kan bij sommige gebitsprotheses worden gebruikt. Het is echter belangrijk dat het middel geen agressieve of schurende bestanddelen bevat en dat je de prothese daarna zeer goed afspoelt.

Gebruik daarom niet zomaar ieder huishoudelijk schoonmaakmiddel.

Wil je zekerheid over de dagelijkse reiniging, kies dan een reinigingsproduct dat specifiek geschikt is voor gebitsprotheses of volg het advies van je tandarts of tandprotheticus.

Kun je een kunstgebit schoonmaken met azijn of baking soda?

Online worden verschillende huismiddeltjes genoemd om een kunstgebit te reinigen. Twee veelgenoemde voorbeelden zijn azijn en baking soda.

Kunstgebit schoonmaken met azijn
Gebruik azijn niet zomaar als standaard reinigingsmiddel voor je kunstgebit. Niet iedere prothese bestaat uit hetzelfde materiaal en oudere adviezen over het gebruik van azijn zijn niet zonder meer toepasbaar op iedere moderne gebitsprothese.
Heb je hardnekkige aanslag? Laat je adviseren over een reinigingsmethode die geschikt is voor jouw prothese.

Kunstgebit schoonmaken met baking soda
Ook baking soda adviseren we niet als standaardmethode voor het schoonmaken van een kunstgebit.
Gebruik liever een geschikte protheseborstel en een reinigingsmiddel waarvan bekend is dat het voor jouw gebitsprothese geschikt is.

Hoe verwijder je aanslag en tandsteen van een kunstgebit?

Lichte aanslag kun je helpen voorkomen en verwijderen door het kunstgebit dagelijks zorgvuldig te reinigen.

Blijft er ondanks goede dagelijkse verzorging hardnekkige aanslag of tandsteen op de prothese zitten? Probeer dit dan niet zelf met scherpe voorwerpen weg te krabben en gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen.

Hierdoor kun je het oppervlak beschadigen.

Laat hardnekkige aanslag of tandsteen zo nodig professioneel verwijderen door je tandarts of tandprotheticus.

Moet je een kunstgebit ’s nachts uitdoen?

In het algemeen is het verstandig een uitneembaar kunstgebit ’s nachts uit te doen. Hierdoor krijgt het mondslijmvlies een periode zonder de prothese.

Bij een pas geplaatst kunstgebit kan tijdelijk een ander advies gelden. Direct na het trekken van tanden en plaatsen van een nieuwe prothese kan je behandelaar bijvoorbeeld adviseren de prothese aanvankelijk ook ’s nachts te dragen.

Volg in die eerste periode daarom altijd de instructies van je tandarts of tandprotheticus.

Draag je je kunstgebit al langere tijd en twijfel je of je het ’s nachts moet uitdoen? Bespreek dit dan tijdens je controle.

Kunstgebit droog of nat bewaren?

Voor veel conventionele uitneembare kunstgebitten geldt dat ze vochtig worden bewaard wanneer ze langere tijd niet worden gedragen, bijvoorbeeld in schoon water. Daarmee voorkom je dat het prothesemateriaal onnodig uitdroogt.

Het exacte bewaaradvies kan echter afhangen van het materiaal en type prothese. Volg daarom het advies van je tandarts, tandprotheticus of fabrikant.

Gebruik je een reinigingsmiddel om het kunstgebit te laten weken? Houd je dan aan de voorgeschreven inwerktijd. Laat een prothese niet automatisch de hele nacht in een reinigingsoplossing liggen als de gebruiksaanwijzing dat niet aangeeft.

Gebruik voor het bewaren of weken bovendien geen heet water.

Hoe bewaar je een reservekunstgebit?

Heb je een reservekunstgebit dat je langere tijd niet gebruikt? Vraag bij het maken of ontvangen ervan hoe je dit specifieke exemplaar het beste kunt bewaren. Het juiste bewaaradvies kan afhangen van het gebruikte materiaal.
Controleer een reserveprothese bovendien voordat je hem na langere tijd weer gaat dragen. Je mond en kaak kunnen in de tussentijd veranderd zijn.

Hoe maak je een klikgebit schoon?

Bij een klikgebit moeten zowel de uitneembare prothese als de onderdelen in de mond dagelijks worden verzorgd.

Haal het klikgebit uit de mond en reinig de prothese volgens de instructies voor jouw gebitsprothese.

Besteed daarnaast aandacht aan de implantaten en het bevestigingssysteem waarop het klikgebit wordt vastgezet.

Implantaten, pijlers en bevestigingsdelen schoonmaken

Afhankelijk van de constructie kan een klikgebit bijvoorbeeld vastzitten op drukknoppen, pijlers of een steg.
Tandplak kan zich rondom deze onderdelen ophopen. Dagelijkse reiniging is daarom belangrijk.

Welke tandenborstel, rager, floss of specialistische borstel geschikt is, hangt af van de constructie en beschikbare ruimte. Laat je tandarts of mondhygiënist bij voorkeur voordoen hoe je de bevestigingsdelen van jouw klikgebit moet reinigen.

Lees ook: Implantaten verzorgen en reinigen: zo houd je ze gezond.
Daar leggen we uitgebreider uit hoe je rondom implantaten poetst, interdentaal reinigt en signalen van peri-implantaire ontsteking herkent.

Hoe verzorg je je mond als je een kunstgebit draagt?

Alleen het kunstgebit schoonmaken is niet voldoende. Ook een mond zonder natuurlijke tanden heeft dagelijkse verzorging nodig.

Reinig daarom ook voorzichtig:

• het mondslijmvlies;
• de tong;
• de kaak waarop de prothese rust.

Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een zachte tandenborstel en wees voorzichtig bij gevoelig of geïrriteerd slijmvlies.

Heb je nog eigen tanden en kiezen?

Bij een gedeeltelijke prothese verdienen de resterende natuurlijke tanden extra aandacht.

Tandplak kan zich ophopen rondom plaatsen waar de prothese tegen natuurlijke tanden of kiezen aanligt. Poets deze tanden daarom zorgvuldig en reinig waar nodig ook tussen de tanden.

Problemen met een kunstgebit herkennen

Een kunstgebit en je mond kunnen in de loop van de tijd veranderen. Het is daarom belangrijk klachten niet langdurig te negeren.

Pijn en drukplekken

Vooral bij een nieuwe of aangepaste prothese kunnen drukplekken ontstaan.

Blijft een plaats pijnlijk of ontstaat er een wondje? Laat de prothese dan controleren. Vijl, slijp of pas een kunstgebit niet zelf aan.

Kunstgebit zit los of past niet meer goed

De vorm van de kaak kan na verloop van tijd veranderen. Daardoor kan een kunstgebit dat vroeger goed paste losser gaan zitten.

Een kleefmiddel kan in sommige situaties extra houvast geven, maar lost een slecht passende prothese niet op.

Heb je steeds meer kleefmiddel nodig om je kunstgebit te kunnen dragen? Laat dan de pasvorm controleren.

Rood of branderig mondslijmvlies

Roodheid, een branderig gevoel, zwelling of andere veranderingen van het slijmvlies onder een kunstgebit kunnen verschillende oorzaken hebben.

Blijven deze klachten bestaan, laat je mond dan professioneel beoordelen.

Slechte adem

Voedselresten, plaque en micro-organismen op de prothese, tong en in de mond kunnen bijdragen aan een onaangename adem.

Reinig daarom zowel het kunstgebit als je mond dagelijks.

Blijft een slechte adem bestaan ondanks goede mondverzorging? Dan kan er een andere oorzaak zijn. Lees dan ook ons adviesartikel over slechte adem (halitose).

Wanneer naar tandarts of tandprotheticus?

Laat je kunstgebit en mond professioneel beoordelen wanneer je bijvoorbeeld last hebt van:

• aanhoudende pijn of terugkerende drukplekken;
• wondjes die niet herstellen;
• rood, gezwollen of branderig mondslijmvlies;
• een prothese die plotseling of steeds meer loszit;
• een beschadigde of gebroken prothese;
• problemen met eten, kauwen of spreken;
• hardnekkige aanslag die je zelf niet kunt verwijderen;
• veranderingen rondom implantaten of bevestigingsdelen van een klikgebit.

Een kunstgebit kan ook zonder duidelijke klachten na verloop van tijd minder goed gaan passen. Periodieke controle blijft daarom belangrijk.

Producten voor het schoonmaken van een kunstgebit

Voor het dagelijks reinigen van een gebitsprothese zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar.

Binnen het Dentalshop-assortiment kun je onder andere kiezen uit:

• kunstgebit- en protheseborstels;
• speciale reinigingsmiddelen;
• reinigingstabletten;
• reinigingsboxen.

Bekijk alle kunstgebitreinigers, kleefmiddelen, protheseborstels en hulpmiddelen in onze categorie: Kunstgebit.
Daar vind je onder andere reinigingstabletten en -mousse, kleefpasta/poeder/strips, protheseborstels, een reinigingsdoos en mondspoeling voor extra frisheid.

Zie hieronder een selectie van deze producten:

Advies van Dentalshop

Een kunstgebit vraagt iedere dag om verzorging. Maak de prothese zorgvuldig schoon met hulpmiddelen die geschikt zijn voor het materiaal en vergeet ook je mond, tong en eventuele natuurlijke tanden niet.

Gebruik niet zomaar gewone tandpasta, agressieve schoonmaakmiddelen of huismiddeltjes. Heb je een klikgebit, reinig dan naast de prothese ook zorgvuldig de implantaten en bevestigingsdelen.

Een prothese die pijn doet, steeds losser zit of irritatie veroorzaakt hoef je niet zelf te repareren of aan te passen. Laat in dat geval je kunstgebit en mond controleren door je tandarts of tandprotheticus.

Samenvatting

• Maak een kunstgebit iedere dag zorgvuldig schoon.
• Gebruik een protheseborstel en een reinigingsmiddel dat geschikt is voor jouw prothese.
• Gebruik bij voorkeur geen gewone tandpasta; deze kan te schurend zijn.
• Gebruik geen heet of kokend water.
• Reinigingstabletten kunnen een aanvulling zijn, maar volg altijd de gebruiksaanwijzing.
• Doe een uitneembaar kunstgebit in het algemeen ’s nachts uit; bij een nieuwe prothese kan tijdelijk een ander advies gelden.
• Bewaar een conventionele prothese volgens het specifieke bewaaradvies; vaak betekent dit vochtig en niet laten uitdrogen.
• Reinig bij een klikgebit zowel de prothese als de implantaten en bevestigingsdelen.
• Vergeet ook je mondslijmvlies, tong en eventuele natuurlijke tanden niet.
• Laat aanhoudende pijn, drukplekken, beschadigingen of een slecht passende prothese professioneel beoordelen.

Veelgestelde vragen over kunstgebitten

Controle en actualiteit

Dit artikel is samengesteld door het Dentalshop Mondzorgteam en periodiek gecontroleerd op basis van actuele inzichten, richtlijnen en adviezen van mondzorgprofessionals.

De informatie is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk advies, diagnose of behandeling door een tandarts, tandprotheticus, implantoloog of mondhygiënist.

Afbeelding: Designed by Freepik